Informacje techniczne
Informacje techniczne – rolki transportowe nienapędzane
Rolki transportowe nienapędzane stosuje się w przenośnikach rolkowych grawitacyjnych, stołach rolkowych, odcinkach podawczych, stanowiskach montażowych, liniach pakowania oraz prostych systemach transportu wewnętrznego.
Ich zadaniem jest umożliwienie ręcznego przesuwania ładunków lub transportu za pomocą siły grawitacji, bez stosowania napędu elektrycznego.
W ofercie WAVE dostępne są rolki transportowe nienapędzane w wykonaniu stalowym oraz z rurą PVC. Dobór odpowiedniej rolki zależy głównie od masy ładunku, rodzaju powierzchni kontaktu, długości rolki, rozstawu rolek, warunków pracy oraz wymaganej odporności mechanicznej.
1. Zastosowanie rolek transportowych nienapędzanychRolki transportowe nienapędzane są przeznaczone do przemieszczania ładunków o stabilnej podstawie, takich jak kartony, pojemniki plastikowe, skrzynki, paczki, elementy produkcyjne, płyty, detale metalowe, formatki, opakowania zbiorcze oraz inne ładunki o płaskiej lub częściowo płaskiej podstawie. Najlepsze warunki pracy występują wtedy, gdy ładunek ma powierzchnię kontaktu wystarczająco sztywną, równą i stabilną. Jeżeli spód ładunku jest miękki, nierówny, odkształcony albo ma wystające elementy, należy zmniejszyć rozstaw rolek lub zastosować rolki o większej średnicy i większej nośności. |
|
2. Podstawowa zasada projektowa: minimum 3 rolki pod ładunkiemPrzy projektowaniu przenośnika rolkowego należy przyjąć, że transportowany ładunek powinien jednocześnie opierać się co najmniej na 3 rolkach. Jest to podstawowy warunek stabilnego przemieszczania ładunku po przenośniku rolkowym. Zasada minimum trzech rolek pod ładunkiem jest jedną z podstawowych zasad doboru rozstawu rolek w przenośnikach grawitacyjnych. Wzór orientacyjny: I = Y / n gdzie: I – rozstaw rolek, czyli odległość między osiami sąsiednich rolek [mm] Y – długość ładunku w kierunku transportu [mm] n – liczba rolek pod ładunkiem, minimum 3 Przykład: Jeżeli karton ma długość 600 mm, to maksymalny orientacyjny rozstaw rolek przy 3 rolkach pod ładunkiem wynosi: 600 / 3 = 200 mm W praktyce często stosuje się mniejszy rozstaw, np. 100–150 mm, szczególnie gdy ładunek jest lekki, ma nierówną podstawę albo może się odkształcać. |
|
3. Dobór rozstawu rolek transportowych
Rozstaw rolek powinien być dobrany do długości i sztywności ładunku. Im krótszy, bardziej miękki lub mniej stabilny ładunek, tym mniejszy powinien być rozstaw rolek.
Mniejszy rozstaw rolek zaleca się, gdy:
- ładunek ma miękkie lub cienkie dno,
- karton jest lekki i może się uginać,
- spód ładunku jest nierówny,
- ładunek ma listwy, żebra, stopki lub nieregularną podstawę,
- występują różne długości transportowanych produktów,
- wymagany jest płynny i stabilny przesuw.
Większy rozstaw rolek można zastosować, gdy:
- ładunek ma sztywną, równą i płaską podstawę,
- masa jest równomiernie rozłożona,
- transportowane elementy są długie,
- nie występuje ryzyko klinowania się ładunku między rolkami.
Dla wielu zastosowań magazynowych i produkcyjnych bezpieczniej jest zastosować więcej lżejszych rolek niż mniej rolek o wyższej nośności. Takie rozwiązanie poprawia prowadzenie ładunku i zmniejsza ryzyko zapadania się podstawy między rolkami.
4. Obciążenie jednej rolkiNośność rolki należy zawsze porównać z rzeczywistym obciążeniem przypadającym na jedną rolkę. W katalogach technicznych nośność rolki oznaczana jest często jako Pc, natomiast rzeczywiste obciążenie jednej rolki jako P. Podstawowa zasada doboru: Pc ≥ P Oznacza to, że nośność wybranej rolki musi być większa lub równa rzeczywistemu obciążeniu przypadającemu na rolkę. Uproszczony wzór orientacyjny: P = Pu / n gdzie: P – obciążenie jednej rolki [daN lub kg w uproszczeniu] Pu – masa ładunku n – liczba rolek znajdujących się pod ładunkiem Przykład: Ładunek waży 60 kg i opiera się na 4 rolkach. 60 / 4 = 15 kg na jedną rolkę W praktyce należy przyjąć zapas bezpieczeństwa, ponieważ masa ładunku nie zawsze rozkłada się idealnie równo. Jeżeli ładunek ma nierówną podstawę lub ciężar skupiony w jednym miejscu, część rolek może być obciążona mocniej. |
|
5. Kiedy wybrać rolki stalowe?Rolki stalowe są dobrym wyborem do większości zastosowań przemysłowych, szczególnie wtedy, gdy wymagana jest większa nośność, odporność mechaniczna i stabilność pracy. Rolki stalowe warto wybrać, gdy:
Rolki stalowe dobrze sprawdzają się w liniach produkcyjnych, magazynach, transporcie pojemników, skrzynek, kartonów, detali metalowych oraz elementów o większej masie. |
|
6. Kiedy wybrać rolki PVC?Rolki transportowe z rurą PVC są dobrym wyborem do lżejszych ładunków, prostych przenośników grawitacyjnych i zastosowań, w których ważna jest cicha praca oraz niższa masa własna rolki. Rolki PVC warto wybrać, gdy:
Tworzywa sztuczne stosowane w rolkach mają dobre właściwości użytkowe w transporcie wewnętrznym. Do najważniejszych zalet rolek z tworzyw należą: cicha praca, odporność na korozję, niska masa, mały opór startowy oraz możliwość stosowania przy lżejszych ładunkach. Uwaga: rura PVC ma ograniczenia temperaturowe i mechaniczne. Dla rur PVC należy przyjmować ograniczenia typowe dla tego materiału; w wielu zastosowaniach technicznych przyjmuje się temperaturę pracy do około +50°C. |
|
7. Długość rolki i szerokość przenośnikaDługość rolki należy dobrać do szerokości transportowanego ładunku. Ładunek powinien swobodnie mieścić się na przenośniku i nie powinien ocierać się o boczne elementy konstrukcji. Orientacyjna zasada: C = X + minimum 50 mm gdzie: C – długość montażowa rolki [mm] X – szerokość transportowanego ładunku [mm] Oznacza to, że rolka powinna być co najmniej około 50 mm dłuższa od szerokości ładunku. Taki zapas poprawia stabilność prowadzenia i ogranicza ryzyko ocierania ładunku o konstrukcję boczną. Przykład: Jeżeli pojemnik ma szerokość 400 mm, zalecana długość rolki to minimum: 400 + 50 = 450 mm W praktyce można zastosować np. rolkę 500 mm, jeżeli pasuje do konstrukcji przenośnika. |
|
8. Nachylenie przenośnika grawitacyjnegoW przenośnikach grawitacyjnych ruch ładunku odbywa się dzięki nachyleniu toru rolkowego. Nachylenie należy dobrać ostrożnie. Zbyt małe nachylenie może powodować zatrzymywanie się ładunków, a zbyt duże — nadmierne rozpędzanie, uderzenia i ryzyko uszkodzenia towaru. Orientacyjne wartości nachylenia zależą od powierzchni styku ładunku z rolkami. W praktyce projektowej przyjmuje się około:
W praktyce należy uwzględnić masę ładunku, rodzaj podstawy, średnicę rolek, jakość łożyskowania, długość przenośnika, tarcie o prowadnice boczne oraz ryzyko rozpędzania się ciężkich elementów. Dla ciężkich ładunków i dłuższych odcinków grawitacyjnych może być konieczne zastosowanie elementów ograniczających prędkość lub dodatkowych zabezpieczeń. |
|
9. Powierzchnia ładunku ma duże znaczenie
Nie każdy ładunek zachowuje się tak samo na rolkach. Nawet przy tej samej masie inaczej będzie przesuwał się karton, plastikowy pojemnik, stalowa formatka albo drewniana skrzynia.
Najlepsze warunki pracy występują, gdy ładunek ma:
- płaską podstawę,
- sztywną powierzchnię kontaktu,
- równomiernie rozłożony ciężar,
- brak wystających elementów od spodu,
- stabilny kształt.
Problematyczne mogą być:
- miękkie kartony,
- kartony zdeformowane taśmą,
- worki,
- ładunki z wystającymi zszywkami lub gwoździami,
- palety z uszkodzonymi deskami,
- ładunki niestabilne,
- elementy o bardzo nierównym spodzie.
W takich przypadkach należy zmniejszyć rozstaw rolek, zwiększyć średnicę rolek lub wykonać próbę praktyczną.
10. Równoległość i osiowość montażu rolek
Dla prawidłowej pracy przenośnika rolkowego bardzo ważne jest dokładne ustawienie rolek. Rolki powinny być zamontowane równolegle względem siebie i prostopadle do kierunku transportu.
Niewłaściwe ustawienie rolek może powodować:
- ściąganie ładunku na jedną stronę,
- zwiększone opory przesuwu,
- blokowanie się pojemników,
- ocieranie o prowadnice,
- nierówną pracę przenośnika,
- szybsze zużycie elementów.
Równoległość, prostopadłość i wyrównanie rolek są warunkami koniecznymi dla poprawnej pracy przenośnika rolkowego.
11. Środowisko pracy
Przy doborze rolki transportowej należy uwzględnić warunki, w jakich będzie pracował przenośnik.
Należy sprawdzić:
- czy przenośnik będzie pracował wewnątrz czy na zewnątrz,
- czy występuje wilgoć, pył, zabrudzenia lub środki chemiczne,
- czy wymagane jest ciche działanie,
- czy rolki będą narażone na uderzenia,
- czy ładunki będą odkładane delikatnie czy dynamicznie,
- czy występuje podwyższona temperatura,
- czy wymagana jest odporność korozyjna.
Do środowisk suchych i standardowych można stosować rolki stalowe lub PVC. Przy większych obciążeniach i trudniejszych warunkach zwykle lepszym wyborem są rolki stalowe. Przy lekkich ładunkach, cichej pracy i mniejszym obciążeniu dobrym rozwiązaniem mogą być rolki PVC.
12. Podsumowanie zasad doboru rolki transportowej
Przy doborze rolki transportowej nienapędzanej należy określić podstawowe parametry pracy przenośnika.
Najważniejsze dane do doboru rolki:
- masa ładunku,
- długość ładunku w kierunku transportu,
- szerokość ładunku,
- rodzaj powierzchni kontaktu z rolkami,
- wymagana długość rolki,
- rozstaw rolek,
- liczba rolek pod ładunkiem,
- rzeczywiste obciążenie jednej rolki,
- materiał rolki: stal lub PVC,
- warunki środowiskowe.
Najważniejsze zasady techniczne:
- ładunek powinien opierać się minimum na 3 rolkach,
- nośność rolki powinna być większa lub równa rzeczywistemu obciążeniu jednej rolki,
- długość rolki powinna być większa od szerokości ładunku,
- im bardziej miękka lub nierówna podstawa ładunku, tym mniejszy powinien być rozstaw rolek,
- rolki stalowe są lepsze do większych obciążeń,
- rolki PVC są dobrym wyborem do lżejszych ładunków i cichszej pracy.
13. Informacje potrzebne do samodzielnego doboru rolki transportowej
Przed wyborem rolki transportowej warto zebrać podstawowe dane techniczne dotyczące planowanego zastosowania.
Potrzebne informacje:
- masa ładunku,
- wymiary ładunku,
- rodzaj podstawy ładunku,
- długość i szerokość planowanego przenośnika,
- wymagany rozstaw rolek,
- warunki pracy,
- oczekiwana nośność jednej rolki,
- preferowany materiał rolki: stal lub PVC.
Na podstawie tych informacji można porównać parametry techniczne dostępnych rolek i dobrać produkt odpowiedni do własnej konstrukcji.
W przypadku niestandardowych zastosowań, dużych obciążeń, pracy w trudnych warunkach lub transportu ładunków o nietypowej podstawie zalecamy wykonanie próby praktycznej albo konsultację z projektantem, konstruktorem lub integratorem systemu transportu wewnętrznego.